ADHD in mijn kindertijd

De magie van kinderlijke onschuld

Voordat de basisschool zijn intrede deed in mijn leven, voelde mijn kindertijd als een eindeloze zomerdag. Warm, onbezorgd en gevuld met pure vreugde. De wereld was een speelplaats zonder grenzen, waar elke bloem een schat was en elke plas regenwater een oceaan vol avontuur.

Blijdschap zat in de kleinste dingen. Rennen door het gras, eindeloos schommelen tot de lucht bijna binnen handbereik leek, of simpelweg lachen om de gekste fantasieën. Er waren geen zorgen en geen tijdsdruk. Alleen de grenzeloze onschuld van een kind dat volledig in het moment leefde, met een hart vol verwondering en een hoofd dat nog vrij was van de ernst van de grotemensenwereld.

ADHD en het gevoel van anders zijn als kind

Op jonge leeftijd begon ik mezelf af te vragen waarom ik me zo vaak anders voelde dan de andere kinderen. Ik voelde me anders dan de rest. Alsof ik net naast de groep stond, zelfs wanneer ik er middenin zat. Dit is een vorm van eenzaamheid die veel kinderen met ADHD herkennen. Geen eenzaamheid omdat je alleen bent, maar omdat je anders afstemt.

Ik dacht sneller, creatiever en anders. Ik sprong verder en zag verbanden waar anderen nog niet eens keken. Ik zei dingen die voor mij logisch waren, helder en soms zelfs mooi, terwijl de blikken die ik terugkreeg leeg of verward waren. “Waar heeft hij het over?”

Op zulke momenten begon ik te twijfelen aan mijn eigen waarneming. Niet hard en niet zichtbaar, maar wel diep vanbinnen. Ik dacht niet dat zij mij niet begrepen. Ik dacht dat er iets mis moest zijn met mij.

Maskeren bij ADHD begint vaak al op jonge leeftijd

Tijdens het spelen met andere kinderen voelde ik me nog normaal, maar al snel merkte ik dat ik emoties veel heftiger ervoer dan de kinderen om mij heen. En precies daar begon het. Het maskeren.

Maskeren is iets wat veel neurodivergente kinderen doen. Kinderen met ADHD of mensen op het autismespectrum passen zich aan aan een omgeving die niet bij hen past. Niet omdat ze dat willen, maar omdat hun authentieke zelf niet wordt geaccepteerd.

Maskeren voelt als acteren. Soms bewust, vaak onbewust. De hele tijd doen alsof je iemand anders bent om erbij te horen. Om niet te veel te zijn. Om niet vreemd te zijn.

Rejection Sensitive Dysphoria (RSD) en ADHD

Rejection Sensitive Dysphoria, ook wel RSD genoemd, komt veel voor bij mensen met ADHD. Hoewel het geen officiële ADHD-diagnose is, worstelen veel mensen met deze extreme gevoeligheid voor afwijzing.

Een kritische opmerking, een gemiste uitnodiging of zelfs een neutrale reactie kan aanvoelen als een keiharde afwijzing. ADHD-emoties worden intenser ervaren en zijn moeilijker te reguleren. Waar iemand anders kritiek naast zich neerlegt, kan iemand met RSD hier dagenlang over piekeren en zich volledig waardeloos voelen.

Dit raakt niet alleen het zelfvertrouwen, maar ook relaties, werk en hoe veilig jij je voelt in contact met anderen.

Je aanpassen om geaccepteerd te worden

Om erbij te horen ontwikkel je langzaam een identiteit die anderen beter kunnen verdragen. Je leert jezelf kleiner te maken.

“Je hebt zoveel energie” wordt al snel te veel, dus je leert die energie te temperen.
“Je bent overenthousiast” betekent dat je rustiger moet doen.

Zo raak je steeds verder verwijderd van wie je werkelijk bent.

De basisschool als eerste confrontatie met de maatschappij

Toen ik als vluchteling Nederland binnenkwam, werd ik in groep 2 naar school gestuurd. Ik leerde rekenen en taal, maar vooral hoe ik me hoorde te gedragen binnen een groep. Ik leerde hoe men wilde dat ik dacht dat de wereld werkte.

Door iedereen in vaste hokjes te plaatsen, voelde het alsof ik een groot deel van mezelf kwijtraakte. Fantasie werd vervangen door feiten. Spontaniteit werd gesmoord door structuur. Ik werd beoordeeld op prestaties, niet op ideeën. Fouten werden gezien, talenten niet.

Het ADHD brein uitgelegd

Het ADHD brein voelt als een achtbaan zonder remmen. Prikkels komen van alle kanten en gedachten flitsen voorbij voordat je grip krijgt op wat er gebeurt.

Gedachten zijn als enthousiaste puppy’s die achter elke interessante geur aanrennen. Dat maakt dat kinderen met ADHD soms impulsief reageren. Niet omdat ze onbeleefd zijn, maar omdat hun filter later komt dan hun woorden.

Lezen met ADHD

Lezen was voor mij als kind een dagelijkse strijd. In groep 6 kreeg ik het nieuwe Harry Potter boek van 671 pagina’s. Ik las de eerste tien pagina’s vijf keer en begreep alsnog de helft niet.

Elke naam bracht verwarring. Wie was dit ook alweer? En als ik eindelijk de laatste zin bereikte, was alles verdwenen. Dus begon ik opnieuw.

De schade van negatieve boodschappen bij kinderen met ADHD

Goedbedoelde opmerkingen kunnen diepe schade aanrichten. Ze leerden mij dat ik nooit volledig mezelf mocht zijn.

“Je praat te veel” zorgde ervoor dat ik stiller werd.
“Je bent zo’n aandachtzoeker” maakte dat ik minder initiatief nam.
“Je bent zo’n drama queen” leerde mij mijn gevoelens te onderdrukken.

Ook nu heb ik nog een diepe angst voor kritiek. Niet omdat ik zwak ben, maar omdat ik als kind zoveel negatieve boodschappen heb ontvangen.

Uitstelgedrag en ADHD

Uitstelgedrag wordt vaak verward met luiheid. Bij ADHD werkt het anders. Het is geen gebrek aan motivatie, maar een manier waarop het brein reageert op stress, onzekerheid of verveling.

Het ADHD brein heeft dopamine nodig om in actie te komen. De traditionele manier van gewoon beginnen werkt daarom niet altijd.

Een wereld die niet is gebouwd voor kinderen met ADHD

Het Nederlandse onderwijssysteem leerde mij logisch denken, maar kostte mij mijn spontaniteit en emotionele vrijheid. Om toch dopamine te voelen, ontwikkelde ik ongezonde copingmechanismen zoals roken, alcohol, binge eten en impulsief shoppen.

De maatschappij beloont rationaliteit, efficiëntie en meetbare prestaties. Maar waar blijft ruimte voor gevoel, creativiteit en verwondering?

Ik wil blijven vragen stellen. Blijven voelen. Blijven zijn wie ik ben. Want leven draait niet alleen om functioneren binnen een systeem, maar ook om jezelf mogen zijn.